Thursday, December 13, 2018
 

 
Akademska računarska mreža Univerziteta u Sarajevu Minimize

Jedan od najznačajnijih i najvećih projekata koje je UTIC ostvario jeste Jedinstvena akademska mreža Univerziteta u Sarajevu. Akademska mreža uvezuje sve članice Univerziteta u Sarajevu u jedinstvenu računarsku mrežu.

Ova mreža, pored pristupa Internetu, omogućava i upotrebu mnogih servisa, prema svjetskim standardima, za fakultete i naučno-istraživačke institucije. Svim institucijama u mreži UTIC je obezbijedio profesionalnu opremu, besplatan hosting paket sa pristupom servisima kao što su mail, web, ftp, baze znanja i slično. Ovakva mreža je  temelj za druge servise UNSA.

Pod pojmom univerzitetska mreža podrazumijevamo:

  • organizacijske strukture koje su angažovane na informatizaciji Univerziteta i njegovih članica
  • sistemsku platformu ili tehnički sistem (računarska i telekomunikacijska mreža) koji obezbjeđuje elektronsku komunikaciju između informacionih sistema članica Univerziteta, kao i komunikaciju sa ostalim domaćim i svjetskim mrežama
  • zajedničke informacijske servise čija je primarna uloga podrška komunikaciji i infrastrukturno povezivanje članica Univerziteta
  • zajedničke informacione sisteme odnosno one dijelove informacionog sistema Univerziteta koji daju podršku funkcioniranju Univerziteta, kao cjeline i kooperativnom radu informacionih sistema članica Univerziteta
  • principe, metode i procedure razvoja i održavanja univerzitetskih informatičkih i komunikacijskih resursa
  • članice univerziteta i prateće institucije

Tok razvoja Akademske računarske mreže
Gledano sa fizičkog nivoa, mreža se sastoji od niza bakarnih parica propusne moći od 2Mbps, povezanih jednim krajem sa fakultetima, a drugim na čvorište u BH Telecomu, gdje se nalazi router koji ima ulogu usmjeravanja saobraćaja od fakulteta prema čvorištu UTIC-a i obrnuto. Ovom arhitekurom omogućeno je da svaka od institucija/fakulteta ima pristup od 2Mbps međusobno, kao i pristup servisima UTIC-a, kao što je ISSS i pristup naučnim bazama podataka.

Geografska raspoređenost pojedinih fakuleta uvjetovala je logičku arhitekturu mreže, što je rezultiralo zvijezda orijentiranom mrežnom strukturom s dva centralna čvorišta, jedno čvorište u zgradi BH Telecoma - Zmaja od Bosne br. 88, dok je drugo čvorište u prostorijama UTIC-a.

Fizički dizajn mreže UNSA
UTIC je obezbjedio i besplatan email i web server, što ovim institucijama omogućava brz (2Mbps) pristup servisima kao što su mail, web, ftp, baze znanja i slično.

Putem mrežne infrastrukture BH Telecoma, omogućen je MAN (Metropolian Area Network), propusne moći od 2Mbps koji je kvalitetan temelj za izgradnju daljih servisa. Na klijentskim stranama, tj. fakultetima (CPE oprema), nalaze se SHDSL routeri, sa modemskim karakteristikama i jednostavnom firewall zaštitom, što predstavlja dovoljan nivo sigurnosti fakulteta/institucija. Ovakva CPE oprema omogućava i rutiranje RIPv1, RIPv2, IP VPN, NAT/PAT i DHCP servise. Sav saobraćaj prolazi kroz mrežnu infrastrukturu UTIC-a, koja se između ostalog sastoji i od hardveskog firewalla CISCO (PIX 515e) koji radi u ''failover modu'', zajedno sa još jednim istim takvim uređajem. Failover mode omogućava nesmetan rad u slučaju pada jednog od uređaja, pošto ovaj uređaj ujedno jeste i „backbone“ same računarske mreže fakulteta.

Puno pažnje posvećeno je zaštiti računarske mreže. Zaštita je obezbijeđena upotrebom firewalla kao i dodatnih komunikacijskih uređaja, koji štite računarsku mrežu. Jedan od takvih uređaja je CISCO router visokih performansi, koji obezbjeđuje nesmetano komuniciranje sa Internetom putem dva fizička linka na dva različita ISP-a u BiH. Ovakav router neophodan je prvenstveno zbog zahtjevnog BGP (Border Gateway Protocol) protokola neophodnog u slučaju dva linka prema različitim ISP-ovima.

Izlaz prema Interentu se ostvaruje putem dva ISP-a (Logosoft i BHTelecom). Na ovaj način omogućena je redundancija u slučaju pada jednog od dva linka prema ISP-evima, tj. drugi link automatski preuzima sav saobraćaj što korisnicima omogućava nesmetan nastavak rada.

Na lokacijama na kojima je postojala mogućnost, UTIC je obezbjedio drugi način prijenosa podataka - putem optičkih linkova brzine prijenosa do 100Mbps. Tako su sve institucije unutar kampusa UNSA povezane visokoperformantnom optičkom mrežom direktno na čvorište UTIC-a, koji se također nalazi u kampusu. Ovakav način povezivanja korišten je i na nekim lokacijama unutar kruga Medicinskog fakulteta, povezujući Stomatološki fakultet, Farmaceutski fakultet i Medicinski fakulet u jednu viskopropusnu mrežu.

Unutar kampusa optičkom mrežom su povezane slijedeće institucije: Nacionalna univerzitetska biblioteka, SUS, Centar za ljudska prava, Fakultet kriminalističkih nauka, Elektrotehnički i Saobraćajni fakultet. Ove institucije optičkim kablovima dolaze na optički backbone switch u čvorištu UTIC-a, te se dalje povezuju u mrežu ostalih fakuteta spojenih putem SHDSL tehnologije. 


Šema akademske mreže. Za bolji pregled kliknite na sliku iznad.
 

Logički dizajn mreže UNSA
Logički dizajn mreže baziran je na upotrebi protokola koji olakšavaju administraciju i obezbjeđuju neophodnu redundantnost gdje je to moguće. Fakulteti svoje routing informacije, pomoću routera postavljenih na svojim lokacijama, proslijeđuju putem RIP protokola. Neke od institucija koriste i NAT/PAT, te DHCP servise routera postavljenih na njihovim lokacijama, obezbjeđujući na taj način dodatnu zaštitu i sigurnost, kao i uštedu u adresnom prostoru koji im je dodjeljen od strane UTIC-a.

Protokol koji je također korišten je EIGRP, kako zbog svojih loadbalansnih svojstava, tako i zbog svoje veće sigurnosti rada. UTIC je obezbjedio javni IP adresni prostor svim institucijama prema potrebi, omogućavajući na taj način institucijama korištenje njihovih servera i dostupnost istih od strane drugih institucija i Interneta. Backbone link od čvorišta BH Telecom do UTIC-a je također zasnovan na SHDSL tehnologiji upotrebom paralelnih linkova od 2Mbps, s mogućnošću povećanja prema potrebi. Kako bi se postigla sigurnost podataka kroz infrastrukturu BH Telecoma, koja se bazira na DSLAM uređajima, svi fakulteti su grupisani u jedan VLAN (Virtual Local Area Network). Drugi VLAN predstavlja interkonekciju između čvorišta UTIC-a i čvorišta BH Telecom-a.

Velika pažnja posvećena je i QoS (Quality of Service), te je za te namjene također odabran router visokih performansi, koji korisnicima omogućava postizanje garantovanih brzina prijenosa prema Internetu, omogućavajući daleko bolji monitoring i detekciju problema. Korisnik, u ovom slučaju fakultet, višestruko je osiguran kada je u pitanju zaštita od Interneta, a ovakvom strukturom omogućena je također i zaštita od pada pojedinog uređaja, gdje u vrlo kratkim intervalima, pojedini uređaji preuzmaju ulogu uređaja koji je prestao funkcionisati.

U monitoringu i nadgledanju stanja mreže koristi se nekoliko alata. Alati obezbjeđuju real-time monitoring svih linkova, servisa  i drugih važnih faktora kao i konstantan monitoring bandwitha svih linkova. Obezbjeđena je i mogućnost praćenja tipa saobraćaja koji vrlo brzo mogu identificirati saobraćaj sumnjivog porijekla, što daje dovoljno vremena za reakciju i zaštitu klijenata od strane administratora.

Servisi mreže UNSA
Servisi koje trenutno UTIC nudi svim članicama priključenim na ovu mrežu su među ostalim web i mail hosting kapaciteta 500MB,e-mail servise itd. Svi fakulteti imaju mogućnost pristupa ovim servisima brzinama od 2Mbps, neovisno o brzini pristupa Interentu. Jedan od takvih servisa je i Informacioni Sistem Studentske Službe (www.isss.ba). Svim fakultetima i institucijama na ovaj način je olakšan upload i download iznimno zahtjevnih podataka, neovisno o brzini pristupa Interentu ili zagušenosti bandwitha pojedinog fakulteta prema Internetu. Mreža pruža kvalitet neophodan za uspostavljanje videokonferencijskih sesija, dakle prijenosa slike i zvuka, IP telefonije i  mnogih drugih servisa.

Priključene institucije
Institucije koje su zaključno s 12.12.2005 priključene na računarsku mrežu, tj koriste telekomunikacijsku strukturu BH-Telecom-a/UTIC-a i pristupaju servisima UTIC-a kao i Internetu su:

Fakulteti:

  1. Akademija likovnih umjetnosti  (2Mbps/bakar)
  2. Akademija scenskih umjetnosti  (2Mbps/bakar)
  3. Arhitektonski fakultet  (2Mbps/bakar)
  4. Ekonomski fakultet  (2Mbps/bakar)
  5. Elektrotehnički fakultet  (100Mbps/optika)
  6. Fakultet kriminalističkih nauka  (100Mbps/optika)
  7. Fakultet političkih nauka  (2Mbps/bakar)
  8. Fakultet  za sport i tjelesni odgoj  (2Mbps/bakar)
  9. Fakultet za saobraćaj  i komunikacije  (100Mbps/optika)
  10. Farmaceutski fakultet  (2Mbps/bakar)
  11. Filozofski fakultet / biblioteka Filozofskog fakulteta  (2Mbps/bakar)
  12. Građevinski fakultet  (2Mbps/bakar)
  13. Fakultet islamskih nauka  (2Mbps/bakar) 
  14. Mašinski fakultet  (2Mbps/bakar)
  15. Medicinski fakultet  (2Mbps/bakar)
  16.  Muzička akademija  (2Mbps/bakar)
  17. Pedagoška akademija prva zgrada (2Mbps/bakar)
  18. Pedagoška akademija druga zgrada (2Mbps/bakar)
  19. Pravni fakultet  (2Mbps/bakar)
  20. Poljoprivredni fakultet  (2Mbps/bakar)
  21. Prirodno-matematički fakultet  (2Mbps/bakar)
  22. Stomatološki fakultet / biblioteka Stomatološkog fakulteta  (2Mbps/bakar)
  23. Šumarski fakultet  (2Mbps/bakar)
  24. Veterinarski fakultet  (2Mbps/bakar)

Institucije:

  1. Access/SUS  (2Mbps/bakar)
  2. Centar za interdisciplinarne postdiplomske studije ACIPS  (2Mbps/bakar)
  3. Centar za ljudska prava HRC  (2Mbps/bakar)
  4. Institut za farmakologiju  (2Mbps/bakar)
  5. Nacionalna i univerzitetska biblioteka  (100Mbps/optika)
  6. Poslovna škola  (100Mbps/optika)
  7. Rektorat Univerziteta u Sarajevu  (2Mbps/bakar)
  8. Unija studenata Univerziteta u Sarajevu  (2Mbps/bakar)
  9. Institut za genetičko inženjerstvo i biotehnologiju  (100Mbps/optika)

Ukupan broj institucija koje sačinjavaju računarsku mrežu Univerziteta u Sarajevu jeste 35 od projektom predviđenih 43. Institucije kao što su Biblioteka filozofskog fakulteta i Biblioteka stomatološkog fakulteta iznašle su sredstva za spajanje na čvorišta Filozofski fakultet i Stomatološki fakultet.

  
 
Developed and powered by © 2008 UTIC SarajevoTerms Of UsePrivacy Statement